Tin giải trí nổi bật: Sân khấu Việt đối mặt khủng hoảng nhân sự sáng tạo truyền thống

Ngành sân khấu Việt Nam đang đối mặt với một thách thức đáng quan tâm: nhiều đơn vị sản xuất, nhà hát và trung tâm nghệ thuật không tuyển được sinh viên tốt nghiệp từ các khóa học truyền thống. Vấn đề này phản ánh sâu hơn một nhu cầu tuyển dụng đơn thuần, mà thực chất là tín hiệu cảnh báo về tương lai của nghệ thuật sân khấu tại Việt Nam.

Theo nhận định của nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, một nhân vật có tiếng nói nặng nề trong ngành, tình trạng thiếu hụt lực lượng sáng tạo mang đến áp lực lên cách các cơ sở hoạt động. Khi không tìm được những tài năng trẻ đủ trình độ để tiếp nối công việc, các nhà hát và đơn vị sản xuất kịch bộ phải tái sử dụng diễn viên, nhạc sỹ, sân khấu dựng cảnh hiện có hoặc thậm chí tìm kiếm giải pháp tạm thời không bền vững.

Tin giải trí nổi bật: Ngành sân khấu đối mặt cuộc khủng hoảng nhân sự

Nhân lực chất lượng cao trong sân khấu không phải là hàng hóa có thể tìm kiếm nhanh chóng. Việc đào tạo một diễn viên kịch, một nhà dựng cảnh hoặc một vũ đạo sỹ đòi hỏi nhiều năm rèn luyện, từ những năm tháng ở trường cho đến quá trình thực hành thực tế. Khi số lượng sinh viên theo học các chuyên ngành truyền thống này giảm sút, hoặc khi những sinh viên tốt nghiệp không có đủ kỹ năng để nhập cuộc ngay, các cơ sở sản xuất sân khấu sẽ phải đối mặt với tình trạng trống trải về lực lượng lao động.

Niều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản xuất. Khi phải làm việc với nhân viên thiếu kinh nghiệm hoặc tái sử dụng những gương mặt quen thuộc quá lâu, các vở kịch, chương trình biểu diễn có thể mất đi sự tươi mới, cách tiếp cận sáng tạo mà khán giả mong đợi. Sân khấu cần máu mới, cần những ý tưởng mới, cần góc nhìn khác biệt từ thế hệ trẻ.

Nguyên nhân sâu xa đằng sau tình trạng thiếu người học nghệ thuật

Câu hỏi đặt ra là tại sao lại ít người chọn con đường sân khấu truyền thống? Một phần lý do nằm ở hiện thực kinh tế. Nghề sân khấu, dù đầy đam mê và thú vị, không phải lúc nào cũng mang lại thu nhập ổn định như những ngành khác. Sinh viên hiện đại có xu hướng lựa chọn các chuyên ngành có mức lương cao hơn, cơ hội việc làm rõ ràng hơn. Công nghệ thông tin, kinh tế, kỹ thuật luôn là những ngành thu hút tài năng trẻ.

Bên cạnh đó, sự phát triển của giải trí số hóa cũng tác động đến cách trẻ tiêu dùng nội dung. Với sự bùng nổ của các nền tảng phát trực tuyến, game, mạng xã hội, sân khấu sống không còn là lựa chọn giải trí duy nhất hay thậm chí là ưu tiên hàng đầu. Điều này khiến nhà đầu tư văn hóa và các bậc phụ huynh có thể do dự hơn trong việc hỗ trợ con em theo đuổi con đường nghệ thuật.

Tin giải trí nổi bật: Đây là lúc cần sự hỗ trợ chính sách

Bài toán này không thể giải quyết chỉ bằng nỗ lực của các cơ sở sân khấu hay các nhà giáo dục. Cần có những chính sách hỗ trợ từ nhà nước, từ cộng đồng doanh nhân, từ những tổ chức xã hội tôn vinh giá trị của nghệ thuật. Một trong những cách là tăng cường các bổng học, hỗ trợ tài chính cho sinh viên học nghệ thuật; cải thiện điều kiện lương thưởng và phúc lợi cho các chuyên gia sân khấu; tạo ra những cơ hội nghề nghiệp rõ ràng và bền vững.

Do dự của các cơ sở trong việc tuyển dụng sinh viên mới cũng phản ánh thực tế là họ không tự tin về chất lượng tốt nghiệp hoặc khả năng cơ sở hạn hẹp không đủ tiền để đầu tư vào việc đào tạo nội bộ. Khi quỹ đầu tư vào nhân sự bị hạn chế, vòng luẩn quẩn của thiếu hụt lực lượng lao động tiếp tục diễn ra.

Tương lai của sân khấu và trách nhiệm của xã hội

Nghệ thuật sân khấu truyền thống không chỉ là giải trí, mà còn là một phần di sản văn hóa, một cách thức ghi lại và truyền tải lịch sử, giá trị đạo đức, cảm xúc con người. Khi lực lượng sáng tạo suy yếu, chúng ta đang mất đi phương tiện để kết nối với thế hệ trẻ, để gieo mầm tình yêu thương và hiểu biết về văn hóa.

Mỗi vở kịch, mỗi buổi biểu diễn là một cơ hội để các nhà sáng tác trẻ khám phá khả năng của bản thân, để khán giả cảm nhận được cảm xúc chân thực trên sân khấu. Nếu chúng ta để mất những cơ hội này vì chủ yếu là những rào cản kinh tế và xã hội, thì chúng ta sẽ đánh mất một phần quan trọng của bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu nói của nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương là một lời cảnh báo mà toàn bộ xã hội nên lắng nghe. Vấn đề không chỉ đơn thuần là các nhà hát cần tìm người, mà là chúng ta cần tạo ra một môi trường, một hệ thống mà các tài năng muốn lựa chọn sân khấu như một sự nghiệp bền vững. Điều đó đòi hỏi thay đổi tư duy, đòi hỏi đầu tư, và đòi hỏi sự cam kết lâu dài của cả xã hội.

Nguồn tham khảo:
"Nhiều cơ sở không tuyển được sinh viên nghệ thuật truyền thống"

Ảnh: Pexels — Pixabay